Bekendmaking Winnaars Berrie Heesenprijs 2026

“Je hebt een idee Wie is er bang voor Bits, Bots en Bugs?ingestuurd dat ons onmiddellijk aansprak, een project dat meteen prikkelde. Lees maar even mee: ‘Kunnen computers nieuwsgierig zijn, emoties hebben of kunst maken? Wat is een computer eigenlijk, hoe werkt het, hoe is het uitgevonden en wie maken het? Hoe ga je als mens om met AI, wat is het verschil tussen mens en computer? Heeft een mens ook algoritmen? Wat is waar en hoe weet je dat?’

Twaalf vragen in amper drie regels, urgente vragen, en bijna allemaal van die vragen die je even stil zetten, die je even pas op de plaats laten maken, tja hoe zit dat eigenlijk? ‘Kun je dansen op een algoritme?’

Aan vragen geen gebrek in dit prachtige projectvoorstel ‘Wie is er bang voor Bits, Bots en Bugs?’, waarin je ICT in een ander perspectief zet en een relatie legt tussen wetenschap, techniek, kunst en filosofie. Het is gericht op kinderen in midden- en bovenbouw, maar – schrijf je erbij – het beoogt ook een bredere doelgroep te bereiken, kinderen en hun ouders/verzorgers. En: Hierbij worden vakoverstijgend de kerndoelen van Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) geïntegreerd.

Aan vragen geen gebrek, aan thema’s en aan doelgroepen, evenmin. Grote ambities motiveren je tot dit project waarin je laat zien dat je ICT ook op een creatieve, filosofische manier kunt benaderen. Met kinderen. Omdat het je overduidelijk aan creativiteit niet ontbreekt. En aan ervaring om dit project tot een succes te maken.Wij verwachten er veel van.”

Over Leonie Amorim is webdesigner en vakdocent kunst/digitale technologie met een filosofische en maatschappelijke invalshoek. Ze heeft het project ‘Wie is er bang voor Bits, Bots & Bugs?’ samengesteld om kinderen (en de volwassenen om hen heen) te helpen onderzoek te doen naar de rol van technologie in ons leven. In een ver verleden is ze opgeleid tot Psychiatrisch Verpleegkundige.

“Kinderen weerbaar maken tegen nepnieuws, kritisch zijn op deepfake informatie zijn actuele onderwerpen. Ook het kweken van nieuwsgierigheid is een belangrijk educatief streven. Jullie maken van de kinderen detectives, zoekers naar waarheid, en dit is vergelijkbaar met de kern van filosofie.

We weten van jullie track record dat jullie goed in staat zijn om met het krachtige medium theater kinderen echt bij het onderwerp te betrekken.

Het is heel fraai om zelfs, van alle filosofische gebieden, een kentheoretisch onderwerp op deze manier interactief met het publiek te behandelen.
We vragen ons af of er weer een lesmap komt om op school over de materie verder te praten, maar vermoeden van wel. Ook bied je workshops aan om te filosoferen in de klas naar aanleiding van het thema. Heel goed!
Uit het ingeleverde projectplan, blijft bij de jury de kernzin hangen ‘dat jullie aandacht geven aan de emotie van het publiek, waaróm je precies zou willen dat iets waar is.’
Dat vinden wij een unieke, leuke en slimme insteek, want we vermoeden dat hierdoor het theoretische (misschien abstracte) verhaal beter zal beklijven. Het conceptplan staat bol van de goede vondsten, zoals de ‘wassalon voor meningen. Van vlekkerige opinie naar kraaknet bewijs’. Net zo scherp is: ‘de lamp voor waarheid’: Het licht dat op rood springt bij de waarheid en op groen bij geen waarheid, of was het nou andersom? Heel grappig. We zien al veel humor en hebben zin om de voorstelling te zien. Ook de insteek van ‘waar is de waarheid?’ vanuit een detective, vinden we geniaal.

We krijgen meteen zin om naar deze voorstelling te gaan en denken dat het zowel interactief is met het publiek, als vernieuwend, actueel, sterk filosofisch is, en uitnodigt voor nieuwe doelgroepen (de klassen die komen kijken) om kennis te maken met het filosofisch denken en gesprek.”

Tine Van den Broeck studeerde filosofie en theater en doet het liefst beide tegelijk. Ze maakt deel uit van de onderzoeksgroep Kritisch Denken, Exploratio, waar ze filosofeert met mensen van alle leeftijden. Daarnaast is ze lerarenopleider aan Odisee Hogeschool in Brussel.

Ben Verhoeven is theatermaker en wetenschapscommunicator uit Antwerpen. Met ERLNMYR maakt hij theater geïnspireerd door wetenschap en technologie voor bijna alle doelgroepen. Ook leidt hij wetenschappers op om beter op een podium te staan.

“Met veel liefde voor deze bijzondere doelgroep – leerlingen van het VSO, met bijvoorbeeld autisme en syndroom van Down – is een programma ontworpen voor de ‘Gouden weken’. Juist door die doelgroep viel het project positief op, evenals door de toewijding waarmee het is uitgewerkt.

We waarderen het begin dat hiermee is gemaakt en de nauwgezetheid waarmee je je lessen voorbereidt, en willen je aanmoedigen om je leerlingen meer uit te dagen met vragen die nog filosofischer van aard zijn. Wellicht worden die vragen door de leerlingen anders geïnterpreteerd dan je in jouw lesplannen aanvankelijk bedoeld had, maar vinden zij daarin wel de prikkel om zelfstandig en meer filosofisch na te denken.”

Over Simona Schouten werkt in het gespecialiseerd onderwijs op De Cambier in Tiel, waar ze onder andere burgerschap en filosofielessen verzorgt. In het onderwijs ziet ze filosofie als basis voor persoonsvorming en het versterken van autonomie. Ze zet zich in voor het zichtbaar maken van de waarde van de (non‑verbale) stem van alle kinderen en jongeren in het onderwijs en onze samenleving.

“Je inzending brengt iets nieuws, en toch is het ook niet nieuw. Gestoeld op ruime ervaring in Canada stelde je ons met jouw inzending een filosofie-vakantiekamp voor. We lazen over een buitenschools aanbod met een aansprekend, goed uitgewerkt programma en helder onderbouwde pedagogische en filosofische benadering van denken, beleven en doen. Het vijfdaagse curriculum vertrekt vanuit het concept van een filosofische onderzoeksgroep en bedient zich van bestaande modellen en werkvormen om het denken te stimuleren.

Het plezier spatte van het scherm af bij het lezen en bekijken van jouw inzending: in de materialen, de foto’s van begeleiders in kostuums met wilde pruiken op, bouwwerken en knutsels, de muurkrant voor ouders. Kinderen die Metamorphs en Transformers worden. Hier is filosoferen veel meer dan denken en praten in dialoog.

De jury is enthousiast over dit on-Nederlandse project en benieuwd naar de vertaal- en vernieuwingsslag die je voor ogen hebt. Het programma is gericht op het in gang zetten van verandering: in het denken, bij jezelf, bij anderen. De aanpak zelf is ook flexibel, om te kunnen inspelen op wat er mogelijk is en wat zich voordoet. Die flexibiliteit laat ons geloven dat je geen letterlijke kopie wilt maken van het Canadese programma, maar de beste ingrediënten wilt gebruiken voor een Nederlandse versie.

De gekozen thema’s zijn actueel en relevant: het filosoferen zelf is onderwerp (herkennen van filosofische vragen), het interpreteren en waarderen van beelden/foto’s, omgaan met media, zoeken naar waarheid, ouder worden, identiteit, herinneringen, je thuis voelen.

Het zijn concepten die zich op dagelijkse basis voordoen in het leven van kinderen en jongeren, die ze uitdagen om zich te verplaatsen in anderen en in actie te komen waar nodig.

De samenwerking met de bibliotheek, het museum, de vluchtelingenopvang en een zorgcentrum voor ouderen zien we als een grote meerwaarde, evenals de wijze waarop ouders door middel van dagelijkse verslaglegging worden betrokken bij zowel de onderwerpen als het denken van hun kinderen daarover. De enthousiasmerende, prikkelende benadering, een mooie balans tussen spelen en denken, lijkt goed aan te sluiten op de belevingswereld van kinderen en maakt van filosoferen (wat toch ook als een schoolse activiteit kan worden ervaren) een vakantie.

De jury ziet graag dat dit initiatief voor vele kinderen, liefst uit alle economische lagen van de samenleving, toegankelijk wordt.”

Over Arthur Wolf is filosoof en educator. Hij ontwikkelt filosofische programma’s voor kinderen, scholen, musea en culturele organisaties, waarin dialoog, kunst en burgerschap samenkomen. Vanuit ideeënbrug.nl werkt hij aan projecten die kinderen uitnodigen tot verwondering, kritisch denken en verbeeldingskracht.