EEN STEEN IN DE KIKKERPOEL FMKJ & LEVENSBESCHOUWING

Onze volgende Rond de Tafel’ gaat over ‘FMKJ en levenbeschouwing’.
Wij vroegen aan Ilse Daems om daarover iets te schrijven.
Ilse woont [zoals jullie zullen merken] in België. Ze heeft een bloedhekel aan het feit dat filosoferen met kinderen vaak verengd wordt tot louter levensbeschouwelijke en andere zogezegd ‘diepe’ kwesties. Ze zet uiteen waarom en wat volgens haar de mogelijke oorzaken zijn van dit hardnekkig misverstand.

Verslag Rond de tafel 31 oktober over Burgerschapsvorming

Op zaterdag 31 oktober vond een inspirerende Rond de Tafel plaats onder leiding van Rob Bartels. Op gepaste afstand, maar sterk verbonden door het enthousiasme voor het filosoferen met kinderen, stond de zeer diverse groep stil bij de verhouding tussen filosoferen en burgerschap. Annefieke Bonants en Rob Bartels schreven voor het CKN deze samenvatting van de  middag.

Waarom beoordelen en FmKJ botsen….een pleidooi voor de vrije denkruimte

Tijdens de “Alumni” bijeenkomst afgelopen 31 oktober (voorafgaand aan de Rond de Tafel) ontstond een gesprek over de voelbare ontwikkeling om de praktijk van FmKJ te willen meten en beoordelen, zowel op het niveau van de leerling als op de wijze waarop het vak in bredere zin bijdraagt aan onderwijs. Doenja Heemsbergen dook in dit onderwerp en schreef er een doorwrocht maar lezenswaardig stuk over, waarin ze en passant nog eens blootlegt waar het in het hedendaagse onderwijs veelal aan schort. Ze onderzoekt haar opvattingen en beargumenteert haar standpunt: dat beoordeling nu juist de vrije ruimte in de weg staat, en dat de waarde van FmKJ precies die vrije ruimte is.

Denkkracht- taalkracht. Door Karin Glaubitz & Jolanda de Slegte

In mei 2019 bezocht (kinder-)filosoof Karin Glaubitz op uitnodiging van logopedist Jolanda de Slegte een aantal keren de Auris Hildernisseschool, een school voor cluster 2 onderwijs (zie kader). Eerder in het jaar bezocht Jolanda een serie filosofielessen van Karin met groep 1,2,3 op een reguliere school waar veel kinderen een taal-achterstand hebben.

Samen verzorgden Jolanda en Karin filosofische gesprekken voor bijna alle groepen van de Auris Hildernisseschool. In de gesprekken die Jolanda en Karin het afgelopen jaar hadden bleek dat zij een grote gedeelde belangstelling hebben voor denken en taal.

Jolanda is als logopedist geïnteresseerd in het denkstimulerend onderwijs (zie kader), met name voor kinderen met een taalontwikkelingsstoornis. Karin onderzoekt al vanaf haar studietijd de relatie tussen de taal en denken, en heeft een bijzondere belangstelling voor kinderen in de basisschoolleeftijd die om uiteenlopende redenen moeite hebben met (gesproken) taal.

Jolanda en Karin hebben een grote verscheidenheid aan praktijkervaringen en zij ontwikkelen beiden materialen om de verbinding tussen denken en taal bij jonge kinderen te stimuleren.

In dit artikel lees je hoe Jolanda en Karin dit samen oppakken, wat hun bevindingen zijn en hoe zij hier praktisch handen en voeten aan geven. Zij willen hiermee anderen inspireren en met hen in gesprek komen.

Ruimte voor spelen met denken

Alexandra Bronsveld borduurt in dit artikel verder op wat ze gehoord heeft van Henk Oosterling: dat het huidige onderwijs voornamelijk lineair denkt en georganiseerd is, en dat onderwijs eigenlijk een tussenruimte is voor een kind, waarin het zich moet kunnen vormen. Alexandra ziet in dit kader een belangrijke rol weggelegd voor filosoferen met kinderen, juist  omdat die ruimte daar geboden wordt.

Filosoferen met kinderen: een “volle koffer” van breed aanbod over drie onderwijsdomeinen!

Fred Delhaas bespreekt in dit artikel zijn filosofische koffertje: dat dient maar liefst drie onderwijsdoelen: kwalificatie, socialiste en subjectificatie. Hij legt uit waarom en hoe filosoferen met kinderen bijdraagt aan deze doelen.

Thema ECOSOFIE: Project Ecosofie, duurzame gesprekken

Het thema ECOSOFIE staat op ons netvlies vanwege de geplande masterclass met Henk Oosterling en Aetzel Griffioen. Paulien Hilbrink sprak daarom met Marnix Kluiters, die een podcast serie maakt onder de titel Project Ecosofie. Hij spreekt in de serie over  concepten als waarde en duurzaamheid met prominenten uit bedrijfsleven, NGO’s, politiek en onderwijs. Paulien Hilbrink schreef een verslag van het gesprek dat ze voerde.

Thema KINDERBOEKENWEEK: Hoe filosofische vragen in het geschiedenisonderwijs voor een verrijking kunnen zorgen

Marjolein Oud (opleidingsdocent geschiedenis en filosoferen met kinderen aan de Thomas More Hogeschool) beschrijft in dit artikel waarom en hoe filosofie en filosofische vragen het geschiedenisonderwijs kunnen verrijken. Ze geeft ook een paar tips en voorbeelden.

Thema KINDERBOEKENWEEK: De eeuwenlange geschiedenis van filosoferen met kinderen

Het thema van de Kinderboekenweek is geschiedenis. Nanda van Bodegraven beschrijft in dit artikel dat de wortels van FmKJ en van het vrije denken hun oorsprong vinden in het zeventiende eeuwse Amsterdam. Ze benadrukt nog eens dat vrij denken een verworvenheid is die we moeten koesteren. En eentje die we kinderen moeten aanleren!