Woord vooraf
bij de tweede editie van Filosoferen doe je zo
Je kunt beginnen. Aan filosoferen met kinderen. In je eigen groep. En je kunt ermee doorgaan! Filosoferen doe je zo helpt je niet alleen met een enthousiaste start, maar geeft je ook de mogelijkheden er een zinvol vervolg aan te geven. Samen met je kinderen leren filosoferen, je ontwikkelen en steeds iets nieuws ontdekken.
Filosoferen met kinderen is spannend en is steeds nieuw. Als je gaat filosoferen probeer je met elkaar een beetje anders naar de wereld te kijken, andere dingen te ontdekken, de wereld op een andere manier te begrijpen. Anders dan bij de meeste andere activiteiten in school. Daarom is het altijd spannend en nieuw, en ook onvoorspelbaar. Kinderen verrassen je altijd met opmerkingen, met ideeën, waar je zelf nog niet opgekomen was. Altijd, ook als je al jaren met kinderen filosofeert. Filosoferen is niet alleen goed voor de kinderen, maar we gunnen het jou ook. Omdat de kinderen jou ook iets nieuws laten zien, omdat jij de kinderen op een nieuwe manier kunt zien.
Daarom hebben we Filosoferen doe je zo helemaal vernieuwd. Over de eerste editie hebben we heel veel enthousiaste reacties gekregen. ‘Als dit er niet was geweest, was het me nooit gelukt dit door te zetten’, ‘Dit is het enige materiaal voor filosoferen dat ook voor onze kinderen geschikt is.’ Het gebruik door leraren, maar ook door anderen die in school komen om met kinderen te filosoferen heeft ons laten zien dat hier een behoefte aan is en dat Filosoferen doe je zo beschikbaar moet blijven.
Wij hebben in de loop van Filosoferen doe je zo ook veel geleerd en ons verder ontwikkeld. Door jullie feedback, door onze eigen ervaringen, en door het onderzoek Democratie leren door filosoferen. In dat onderzoek hebben we in vier scholen de praktijk van Filosoferen doe je zo nauwkeurig in beeld kunnen brengen.
En dan is hier de vernieuwde editie. Met heel veel nieuwe thema’s. En alle thema’s, ook die die al in de eerste editie stonden, zijn tegen het licht gehouden en we hebben nieuwe suggesties en handreikingen geschreven. Die net weer een beetje beter aansluiten of aanspreken.
Nieuw is ook Zo doe.je dat! In elk deel vind je drie of vier keer een hoofdstuk met meer algemene handreikingen om het filosoferen met je kinderen te ontwikkelen. Over het kiezen en gebruiken van startactiviteiten, over je inzet als gespreksleider, over doorvragen. Zodat je na een enthousiaste start ook een zinvol vervolg kunt geven aan het filosoferen.
Je kunt beginnen. Alle thema’s zijn door ons en/of door leraren in groepen uitgevoerd. We hebben aan de formulering van vragen geschaafd, opdrachten bijgesteld. Het luistert soms heel nauw hoe je iets vraagt.
Filosoferen is spannend en steeds nieuw. Kinderen verrassen je altijd, en gesprekken verlopen altijd anders. Deze handreikingen helpen jou een enthousiaste start te maken en door te gaan.
Rob Bartels en Marja van Rossum
Nieuwsgierig? Neem even een kijkje.
