Masterclass Filosofisch strijden – Lamberti, Oosterling en Griffioen

Op zaterdag 13 november 2021 zal er een CKN-masterclass plaatsvinden met Pablo M. Lamberti, Henk Oosterling en Aetzel Griffioen. De Masterclass is getiteld: Strijdvaardig filosoferen. 

Masterclass zaterdag 13 november 2021
Tijden 9.30 uur – 17.00 uur
Locatie: ISVW (Internationale School voor Wijsbegeerte), Leusden.
Kosten:

– 1e kaart à 150 euro of
– 2 kaarten à  250 euro
NB Je kunt ook een CKN passe partout kopen voor de masterclass Filosofisch Strijden + de masterclass Corrupting Youth (450 euro) à 500 euro.
Let op: De nieuwe datum van de Masterclass Corrupting Youth wordt in de december 2021 bekend gemaakt.

Koop je ticket(s) hier


Over de Masterclass

“Ik ken geen speciale manier om een ander te overwinnen. Ik weet alleen op welke manier ik mezelf kan overwinnen. En die is, dat ik moet trachten vandaag beter te zijn dan gisteren en dat ik morgen beter moet zijn dan vandaag. (Yagyū Munetoshi).”

 

Deel 1 door Pablo M. Lamberti

We openen de dag met een exposé over strijd als een van de vroegste en belangrijkste thema’s in iedere beschaving. In de Griekse beschaving zijn op het gebied van literatuur Homerus’ dichtwerken daar bekende voorbeelden van. Maar ook de friezen van Griekse tempels, de Olympische Spelen, de verschillende Griekse kunstvormen en de filosofie zelf herinneren aan de centrale plaats die strijd inneemt.

Waar moeten we aan denken als we het hebben over strijd in filosofische zin? Zoveel is zeker: de Griekse agon (letterlijk: “conflict” of “wedijver”) verwijst niet alleen naar het fysieke strijdperk. Agon is kort gezegd het soort strijd dat niet uit is op destructie (antiagon) maar op de creatie van een positieve en daadkrachtige leefstijl.

Deze agonale levenshouding vinden we terug in Plato’s werken en bij de Stoa, maar in zekere zin ook in de Japanse krijgersfilosofie. Vanuit het gestileerde ideaal van de samoerai wordt het zwaard niet ingezet om te doden, maar staat het in dienst van de vrede. Het zwaard staat daarbij symbool voor de krijgskunst als levenspad (), waarbij lichaam en geest binnen een sociale context samenwerken om conflicten vanuit innerlijke kracht en helder gewaarzijn aan te gaan.

Afhankelijk van het perspectief dat je inneemt, zie je dat in beide werelden dezelfde thema’s aan bod komen. Zelfonderzoek en oefening komen we in verschillende hoedanigheden tegen, maar de inzet is telkens om strijd vanuit wijsheid vorm te geven en andersom, wijsheid vanuit strijd vorm te geven.

 

Deel 2 door Henk Oosterling

Strijd als politiek concept veronderstelt een opponent en een overwinning. Deze dialectische relatie is de kern van het gedateerde strijdmodel uit de moderniteit: de piramidale macht met zijn utopische harmoniemodel. Strijden betekent dat we voortdurend in een spanningsveld staan waar we niet definitief uit kunnen losbreken, omdat mensen en groepen primair verschillen. Deze spanningen kunnen wel zorgvuldig gestileerd worden. ‘Vrede’ (Grieks: irene) is dan ook een tijdelijke balans die ontstaat als we de fysieke, sociale en mentale strijd op verschillende schalen – macro, meso, micro – verweven. Hoe zo’n ‘irenisch’ scenario toegesneden wordt op hedendaagse problematieken zoals klimaatadaptatie, wordt in dit tweede deel geëxploreerd.

 

Deel 3 door Aetzel Griffioen

De cruciale vragen zijn tenslotte: hoe werkt zo’n irenische inzet pedagogisch en didactisch door in de schoolcurricula? En welke strijden woeden daaromheen? In de inmiddels 13 jaar lopende onderwijsinnovatie Rotterdam Vakmanstad is het leerplan aangevuld met een ecosociale cirkel waarin de organisatie met vijf ‘vakken’ feedbackloops doorheen de school weeft, die doorlopen naar het voortgezet onderwijs: judo en aikido, kook- en smaakles, tuinieren en biologie, techniek en technologie en filosoferen en ecosoferen, met vredeslessen en meditatie als onderdeel. Het derde deel van de dag gaat zowel in op dit curriculum, met accent op de lessen filosoferen, als op enkele van de strijden die niet dialectisch, maar supplementair woeden over het inbedden van een dergelijk aanvullend ecologisch onderwijsprogramma, en die dit programma vanaf het begin informeren. Want wat is er aan de hand als de stad kinderen sociaalecologisch onderwijs en het leren van zelfzorg aanbiedt en met hetzelfde gebaar hun huizen wil gaan slopen, juist als en deels omdat ons aller huis ‘in brand’ staat?

 

Over de sprekers

Pablo Murazábal Lamberti studeerde filosofie en bedrijfswetenschappen. Hij promoveerde op een proefschrift over luisteren als spirituele oefening in de klassieke oudheid. Hij houdt zich intensief bezig met de interculturele filosofie en levenskunst. Strijdvaardig leven is zijn eerste boek en verscheen in juni 2021.

 

 

 

 

 

Henk Oosterling was jarenlang hoofddocent filosofie aan de faculteit Wijsbegeerte aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en is al sinds 1970 intensief bezig met onderwijsvernieuwing. Hij initieerde het innovatief eco-sociaal onderwijsproject Rotterdam Vakmanstad

 

 

 

 

 

Aetzel Griffioen geeft al sinds 2009 filosofie op basisscholen. Hij coördineert en ontwikkelt de methodiek van Rotterdam Vakmanstad en is deeltijd docent eco-filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam waar hij zelf cum laude is afgestudeerd.