Over de ontstaansgeschiedenis van kinderfilosofie & filosoferen met kinderen

Bo Kok onderzoekt de kaders van kinderfilosofie Over de auteur: Bo Kok is begin 2021 afgestudeerd aan de Hogeschool voor Toegepaste Filosofie. Zij onderzocht voor het Centrum Kinderfilosofie Nederland (CKN) hoe de literatuur binnen de kinderfilosofie zich verhoudt tot de werkende praktijk. In haar scriptie onderzocht zij of er een goede afbakening en analyse van […]

Samenvatting van Worley’s ‘Open thinking, closed questioning: Two kinds of open and closed question’.

Peter Worley schreef  Open thinking, closed questioning: Two kinds of open and closed question. Max Theissen maakt er een samenvatting van. Peter Worley laat ons een nieuwe manier zien van onderscheid maken tussen open en gesloten vragen. Hij roept op het onderscheid tussen open en gesloten vragen, zoals we ze allemaal kennen, verder onder te […]

Waarom beoordelen en FmKJ botsen….een pleidooi voor de vrije denkruimte

Tijdens de “Alumni” bijeenkomst afgelopen 31 oktober (voorafgaand aan de Rond de Tafel) ontstond een gesprek over de voelbare ontwikkeling om de praktijk van FmKJ te willen meten en beoordelen, zowel op het niveau van de leerling als op de wijze waarop het vak in bredere zin bijdraagt aan onderwijs. Doenja Heemsbergen dook in dit onderwerp en schreef er een doorwrocht maar lezenswaardig stuk over, waarin ze en passant nog eens blootlegt waar het in het hedendaagse onderwijs veelal aan schort. Ze onderzoekt haar opvattingen en beargumenteert haar standpunt: dat beoordeling nu juist de vrije ruimte in de weg staat, en dat de waarde van FmKJ precies die vrije ruimte is.

Denkkracht- taalkracht. Door Karin Glaubitz & Jolanda de Slegte

In mei 2019 bezocht (kinder-)filosoof Karin Glaubitz op uitnodiging van logopedist Jolanda de Slegte een aantal keren de Auris Hildernisseschool, een school voor cluster 2 onderwijs (zie kader). Eerder in het jaar bezocht Jolanda een serie filosofielessen van Karin met groep 1,2,3 op een reguliere school waar veel kinderen een taal-achterstand hebben.

Samen verzorgden Jolanda en Karin filosofische gesprekken voor bijna alle groepen van de Auris Hildernisseschool. In de gesprekken die Jolanda en Karin het afgelopen jaar hadden bleek dat zij een grote gedeelde belangstelling hebben voor denken en taal.

Jolanda is als logopedist geïnteresseerd in het denkstimulerend onderwijs (zie kader), met name voor kinderen met een taalontwikkelingsstoornis. Karin onderzoekt al vanaf haar studietijd de relatie tussen de taal en denken, en heeft een bijzondere belangstelling voor kinderen in de basisschoolleeftijd die om uiteenlopende redenen moeite hebben met (gesproken) taal.

Jolanda en Karin hebben een grote verscheidenheid aan praktijkervaringen en zij ontwikkelen beiden materialen om de verbinding tussen denken en taal bij jonge kinderen te stimuleren.

In dit artikel lees je hoe Jolanda en Karin dit samen oppakken, wat hun bevindingen zijn en hoe zij hier praktisch handen en voeten aan geven. Zij willen hiermee anderen inspireren en met hen in gesprek komen.

Thema BURGERSCHAP: Essay: Krijg je goede burgers door burgerschapsonderwijs?

Marianne Scheeper stelt zich in dit essay allerlei vragen omtrent onderwijs, opvoeding, mens-zijn en burgerschap. Ze gaat te rade bij een bont gezelschap van filosofen, van Plato tot Rousseau en Dewey. Uiteindelijk concludeert ze: “Wellicht moeten we burgerschapsonderwijs vervangen door ‘bildungsonderwijs’. Of liever maken we een ommezwaai in ons onderwijs. Meer focus op identiteitsvorming, sociale vaardigheden, kritisch denken, probleemoplossend vermogen etc., als geïntegreerd onderdeel van het curriculum.”

Filosoferen met kinderen, wat is het en waarom zou je het doen?

Fred Delhaas deed een aantal jaar geleden de beroepsopleiding Filosoferen met kinderen en jongeren en praktiseert dit vak sindsdien met wekelijks. En met veel plezier. Hij schreef in dit artikel nog eens op waarom het leuk is om te doen, maar ook waarom het van belang is om te doen.

Oproep voor onderzoeksproject VU: ideeën voor verwondering stimulerende activiteiten

Geïnspireerd door de huidige situatie rondom het coronavirus is er een online verwonderings-ideeënbank opgezet voor gebruik door leerkrachten en ouders. Daarin worden ideeën verzameld voor verwondering stimulerende lesactiviteiten in het basisonderwijs, maar ook voor activiteiten die de kinderen thuis (evt. met wat hulp) kunnen uitvoeren. Dit is een oproep voor nieuwe ideeën van Willeke Rietdijk, een van de onderzoekers van een driejarig verwonderingsproject aan de VU in Amsterdam waaraan onder meer Anders Schinkel is verbonden. Zie onder het formulier.

Verslag van Masterclass met Pieter Mostert: nieuwe vormen voor filosofiepraktijk

Pieter Mostert gaf een masterclass op 8 en 9 februari 2020. Deze was mogelijk gemaakt in samenwerking met de Vereniging Filosofische Praktijken en het ISVW. Mostert (1952) is onder meer verbonden aan Het Nieuwe Trivium. Hij is een echte ontwikkelaar van nieuwe vormen om het filosoferen in praktijk te brengen. Paulien Hilbrink maakte een verslag van deze tweedaagse in Leusden, met hulp van Gerard Kooijmans en Fred Delhaas.

Onderzoek: ‘Door filosoferen ga je beter leren en verwerf je een hoger IQ’

Filosoferen in de klas kent vele voordelen. Naast de bekende effecten op persoonlijkheidsvorming, expressievaardigheid en het ontwikkelen van een waardesysteem, zijn er ook onderzoeken die bewijzen dat filosoferen een positief effect heeft op de op de cognitieve ontwikkeling. Inmiddels zijn meerdere wetenschappelijke onderzoeken uitgevoerd, waaruit zou blijken dat kinderen die filosoferen een hoger IQ verwerven. Dit is een bijdrage van Judith Damhuis.