Opleiding filosoferen met kinderen

De uitreiking van de Berrie Heesen Prijs vond deze keer plaats tijdens de open dag van de Internationale School voor Wijsbegeerte (ISVW) in Leusden. Het Centrum verzorgde daar een presentatie mede met het oog op een beroepsopleiding filosoferen met kinderen die in september 2011 van start zal gaan. Deze opleiding is het resultaat van een samenwerking tussen ISVW, CKN en het Vlaams Netwerk voor Eigentijds Filosofie Onderwijs, de VEFO.

Voor informatie over de opleiding: zie www.isvw.nl

   

Filosoferen met jeugdige delinquenten

Filosoferen met jeugdige delinquenten, dat deden Fatima Zukic, Jelle Gillissen, JanWillem Höppener in het kader van de minor Leren voor het Leven van de Hogeschool Arnhem Nijmegen. Het drietal volgt elk een andere opleiding, Fatima doet de leraren-opleiding Nederlands, Jelle volgt de opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening en Jan-Willem doet Culturele en Maatschappelijke Vorming. Zij vonden elkaar in de minor en in het idee om te gaan filosoferen met jongeren in het jeugddetentiecentrum de Hunnerberg.

De studenten hielden vier filosofische gesprekken met de jongeren van de Hunnerberg. Hiermee hopen ze een traditie te hebben ingezet waarbij regelmatig studenten met jongeren zullen filosoferen. Dat is belangrijk, meent het drietal: ‘Jongeren die al voor hun achttiende levensjaar in een detentiecentrum belanden zijn vaak geen echte criminelen, maar jongeren die zelf gekwetst anderen kwetsen. Is een jeugddetentiecentrum een plek waar jongeren moeten boeten voor hun gedrag of is het een plek waar ze de kans krijgen om een beter mens te worden? Eenmaal opgesloten beginnen jeugddelinquenten aan een resocialisatieproces zodat ze na hun vrijlating weer op een maatschappelijk aanvaarde manier aan de samenleving kunnen deelnemen. Waar komt hun gedrag vandaan? Wat gaat er in hun om als ze bijvoorbeeld een inbraak plegen? Als je over criminaliteit spreekt dan heb je het al gauw over ethiek. Maar wat is ethiek? Is goed en slecht wel meetbaar? Is er een ijkpunt voor sociaal aanvaardbaar gedrag en geldt dat dan voor iedereen? Door middel van filosoferen kunnen de jongeren tot nieuwe aanvaardbare perspectieven komen, nieuwe inzichten krijgen en henzelf en anderen beter leren begrijpen’.

De drie bereidden elke bijeenkomst voor door een programma op te stellen, bestaande uit een stimulus en een aantal filosofische vragen die een leidraad vormden voor het gesprek.

‘We zaten aan een grote vierkante tafel, met plaats voor twaalf tot zestien personen. We zorgden ervoor dat de twee gespreksleiders voor die dag tegenover elkaar zaten, zodat deze oogcontact met elkaar konden maken, mocht dit nodig zijn. Ook zorgden we ervoor dat we middenin de groep zaten en daardoor middenin het gesprek. Hiermee voorkwamen we dat de jongeren naar een kant van de tafel zouden kruipen en wij aan de andere kant van de tafel buiten de groep zouden vallen.

We startten elke bijeenkomst met een korte inleiding of terugkoppeling van de vorige bijeenkomst. We vroegen naar wat zij verwachten, waar zij het misschien over wilden hebben en hoe zij de vorige keer hadden ervaren.

Dan brachten we de stimulus in: een geluidsfragment, een videoclip, een spel of iets anders tastbaars. Deze stimulus moest de deelnemers prikkelen voor het filosofische thema dat wij aan wilden snijden. Dit wekte de reactie op die leidde filosofische onderzoeksgesprekken.’ De studenten maakten ondermeer gebruik gemaakt van de CoPI methode. ‘We hebben ervoor gekozen om niet expliciet te benoemen wat wij van de jongeren verlangden, wij wilden proberen dat eerst uit henzelf te krijgen. Dit deden we door ze te vragen om verduidelijking. Als de jongere zijn mening begon te geven over het thema dat we behandelden, vroegen we: “Bedoel je dat je het eens bent met {voorganger} of juist niet? En leg het nader uit.” (concreet vragen naar uitleg) Of in deze vorm: “Dus als {voorganger} zegt dat wij alleen met onze hersenen denken, dan zeg jij dat je het daarmee eens bent?” (vraag stellen) Zo heeft het drietal vier workshops verzorgd over wat echt is en hoe je dat weet, de blackbox van Robert Causy, waarnemen en bewustzijn, en vrijheid.

   

Pagina 28 van 28

Centrum Kinderfilosofie Nederland, Middelburgseweg 113, 2771 NJ Boskoop, e. info@kinderfilosofie.nl