'Filosoferen achter de Dom': studiedag 1 november 2014

 

‘Filosoferen achter de Dom’

Een studiedag voor iedereen die Kinderfilosofie een warm hart toedraagt!

1 november 2014

Allereerst hebben we op 1 november iets te vieren. Het Centrum voor kinderfilosofie Nederland bestaat 25 jaar en we willen voor de vierde keer de Berrie Heesen prijs uitreiken aan een origineel, inspirerend of nieuw idee om te filosoferen met kinderen en jongeren. Meer informatie over de prijs en meedoen vind je hier.

 

 

Het is naast deze feestelijke zaken ook een dag om zelf te filosoferen en om van elkaar te leren. De rode draad door het programma is de vraag op welke manieren je voor de leerlingen het filosoferen kunt verbinden met ‘wat al gebeurt’. Het lijkt soms alsof het filosoferen met leerlingen een op zichzelf staande activiteit is: de filosoof en de groep denken samen na, gedurende een half uur tot uur; ervoor en erna gebeuren er andere dingen. Maar wat nu als we het filosoferen laten meelopen in de vakinhouden, initiatieven en

projecten en een bijdrage laten leveren aan ‘wat er al gebeurt’?

 

Dat roept vragen op als: wat is dan de bijdrage van het filosoferen? Waaraan herken je ‘t? Is ‘meelopen’ wel wat je wilt in het filosoferen? Maar laten we ook kijken naar mooie voorbeelden van ‘vormen van meelopen’. Daar valt veel van te leren.

 


Het programma van de studiedag zal bestaan uit grote en kleine denkoefeningen, diverse sprekers,  een workshopronde en feestelijkheden onder de bezielende leiding van Pieter Mostert.

Het definitieve programma en de mogelijkheid om je aan te melden volgt in een apart bericht.

Wanneer: 1 november 2014

Tijd: 10.00 tot 18.00 uur

Locatie: Universiteit voor Humanistiek, Kromme Nieuwegracht 29, 3512 HD Utrecht

Kosten: 85,- Incl lunch en borrel

Dagvoorzitter: Pieter Mostert

   

Oproep tot deelname: Berrie Heesen Prijs 2014

Berrie Heesen inspireerde velen met zijn creatieve en verrassende werk. Met de Berrie Heesen Prijs wil het Centrum Kinderfilosofie Nederland vernieuwende, creatieve ideeën stimuleren, toegankelijk maken, of verder helpen ontwikkelen. De winnaar ontvangt een wisselprijs, een geldbedrag en naamsbekendheid.

Een ieder die zich bezighoudt met Filosoferen met Kinderen & Jongeren kan ideeën inzenden: studenten, kinderen, ouders, familieleden, leraren, begeleiders naschoolse opvang, plusklas begeleiders, kunst- en cultuurmedewerkers, filosofen en beleidsmakers. Heb jij een origineel idee om met kinderen te filosoferen? Heb je een inspirerende opzet gemaakt voor een filosofisch onderzoek? Heb je iets nieuws uitgeprobeerd wat misschien nog niet helemaal goed werkte? Heb je een implementatieplan geschreven of materiaal ontwikkeld? We zijn ervan overtuigd dat veel ideeën de moeite waard zijn.

De eerste Berrie Heesen Prijs is in 2008 uitgereikt aan Lucy van Niekerk, lerares op een basisschool. Zij heeft een idee aangedragen waarbij een beroep wordt gedaan op het denken en de dialoog tussen ouderen en jongeren op gelijkwaardig niveau. In 2010 is de tweede Berrie Heesen Prijs uitgereikt aan Fatima Zukic, Jelle Gillissen, JanWillem Höppener, drie studenten van de Hogeschool Arnhem Nijmegen met hun projectv(verslag): Filosoferen met jeugddelinquenten. Zij hielden filosofische gesprekken met een groep jongeren in detentie. In 2012 ontving Fabien van der Ham de derde Berrie Heesen Prijs voor haar praatprikkels: kaartjes met vragen, doorvragen en illustraties. Fabien is schrijfster en filosofiejuf.

Iedereen mag meedoen, we willen dat het idee van jou is, dus niet ergens vandaan gekopieerd, en dat jij het instuurt op persoonlijke titel, dus niet namens een organisatie, school, bedrijf. De jury kijkt met een kritische blik naar de filosofische en pedagogische kwaliteit van het idee. Is het oorspronkelijk?

Vooruitkijkend beoordeelt de jury de inzendingen op de bijdrage die het idee kan leveren aan de ontwikkeling van het filosoferen met kinderen.

Stuur je het idee in drievoud vóór 17 september 2014 naar het Centrum Kinderfilosofie Nederland, t.a.v. Marieke Schuurman, Frederik Hendrikstraat 81, 3583 VH Utrecht. Wil je eerst meer weten voor je jouw werk instuurt, dan kun je contact opnemen met de administratie van de Berrie Heesen Prijs: contactformulier www.kinderfilosofie.nl ter attentie van Marieke Schuurman.

   

Ik zag twee beren filosoferen

Boek voor opvoeders en begeleiders van kinderen van 8 tot 18 jaar

Ik zag twee beren filosoferen
Levendig Uitgever
ISBN 978 94 91740 18 3
Sabine Wassenberg en Maaike Merckens Bekkers

Op zoek naar voorbeeldlessen en duidelijke uitleg over de socratische houding van de gespreksleider? Dan is Ik zag twee beren filosoferen iets voor jou.

Het gaat de auteurs, Sabine Wassenberg en Maaike Merckens Bekkers, niet om zo maar een leuk gesprek met kinderen en jongeren, ze willen de diepte in. Op de vraag ‘Wanneer is het gesprek geslaagd?’ is daarom hun antwoord: “Niet alleen als iedereen goed heeft opgelet, als er een mooie tekening is gemaakt of als er gelachen is. Ook niet als kinderen geboeid gediscussieerd hebben. Het is pas een geslaagd filosofisch gesprek als de leerlingen op een gegeven moment doorkrijgen dat er met de filosofische vraag iets aparts aan de hand is. Dat er een soort vaagheid in de wereld is die maar moeilijk in goed of fout is te verdelen.”

Het boek biedt tips om het gesprek te verdiepen. Zo behandelt Hoofdstuk 2 de vraag: hoe maak je het gesprek filosofisch? Hier vind je overzichtelijke tabellen van voor- en tegenargumenten bij vragen als ‘Kunnen dieren denken?’ en ‘Bestaat een ‘slecht’ mens?’. Voor de docent of ouder die net begint met filosoferen geven deze overzichten een goede steun in de rug.

Sterk aan het boek is de indeling van de voorbeeldlessen in de filosofische deelgebieden ‘Wat kan ik weten?’, ‘Wat moet ik doen?’, ‘Wat mag ik hopen?’ en ‘Wat is de mens?’. Deze deelgebieden bieden de gespreksleider een duidelijk kader voor het gesprek. Tegelijkertijd worden een groot aantal lessen aan onderwijsdoelstelling als burgerschap, pesten, seksualiteit en wereldburgerschap gekoppeld. Dat maakt dat het filosoferen minder op zichzelf staat als vak maar goed te integreren is in bijvoorbeeld een thema of projectweek op school.

Hier en daar zijn de vragen van de lessen wat ‘zwaar’ zoals ‘Ben je verantwoordelijk voor de armoede in de wereld?’, ‘Ben je verantwoordelijk voor het verpesten van de wereld?’, ‘Is het erg om homo te zijn?’ maar ik vermoed dat deze vragen zeker op pubers een positief effect hebben omdat het vragen zijn die bij hen leven en die ze op deze manier ook zelf stellen.

Alexandra Bronsveld

 

   

Pagina 25 van 31

Centrum Kinderfilosofie Nederland, Middelburgseweg 113, 2771 NJ Boskoop, e. info@kinderfilosofie.nl