Oproep tot deelname: Berrie Heesen Prijs 2014

Berrie Heesen inspireerde velen met zijn creatieve en verrassende werk. Met de Berrie Heesen Prijs wil het Centrum Kinderfilosofie Nederland vernieuwende, creatieve ideeën stimuleren, toegankelijk maken, of verder helpen ontwikkelen. De winnaar ontvangt een wisselprijs, een geldbedrag en naamsbekendheid.

Een ieder die zich bezighoudt met Filosoferen met Kinderen & Jongeren kan ideeën inzenden: studenten, kinderen, ouders, familieleden, leraren, begeleiders naschoolse opvang, plusklas begeleiders, kunst- en cultuurmedewerkers, filosofen en beleidsmakers. Heb jij een origineel idee om met kinderen te filosoferen? Heb je een inspirerende opzet gemaakt voor een filosofisch onderzoek? Heb je iets nieuws uitgeprobeerd wat misschien nog niet helemaal goed werkte? Heb je een implementatieplan geschreven of materiaal ontwikkeld? We zijn ervan overtuigd dat veel ideeën de moeite waard zijn.

De eerste Berrie Heesen Prijs is in 2008 uitgereikt aan Lucy van Niekerk, lerares op een basisschool. Zij heeft een idee aangedragen waarbij een beroep wordt gedaan op het denken en de dialoog tussen ouderen en jongeren op gelijkwaardig niveau. In 2010 is de tweede Berrie Heesen Prijs uitgereikt aan Fatima Zukic, Jelle Gillissen, JanWillem Höppener, drie studenten van de Hogeschool Arnhem Nijmegen met hun projectv(verslag): Filosoferen met jeugddelinquenten. Zij hielden filosofische gesprekken met een groep jongeren in detentie. In 2012 ontving Fabien van der Ham de derde Berrie Heesen Prijs voor haar praatprikkels: kaartjes met vragen, doorvragen en illustraties. Fabien is schrijfster en filosofiejuf.

Iedereen mag meedoen, we willen dat het idee van jou is, dus niet ergens vandaan gekopieerd, en dat jij het instuurt op persoonlijke titel, dus niet namens een organisatie, school, bedrijf. De jury kijkt met een kritische blik naar de filosofische en pedagogische kwaliteit van het idee. Is het oorspronkelijk?

Vooruitkijkend beoordeelt de jury de inzendingen op de bijdrage die het idee kan leveren aan de ontwikkeling van het filosoferen met kinderen.

Stuur je het idee in drievoud vóór 17 september 2014 naar het Centrum Kinderfilosofie Nederland, t.a.v. Marieke Schuurman, Frederik Hendrikstraat 81, 3583 VH Utrecht. Wil je eerst meer weten voor je jouw werk instuurt, dan kun je contact opnemen met de administratie van de Berrie Heesen Prijs: contactformulier www.kinderfilosofie.nl ter attentie van Marieke Schuurman.

   

Ik zag twee beren filosoferen

Boek voor opvoeders en begeleiders van kinderen van 8 tot 18 jaar

Ik zag twee beren filosoferen
Levendig Uitgever
ISBN 978 94 91740 18 3
Sabine Wassenberg en Maaike Merckens Bekkers

Op zoek naar voorbeeldlessen en duidelijke uitleg over de socratische houding van de gespreksleider? Dan is Ik zag twee beren filosoferen iets voor jou.

Het gaat de auteurs, Sabine Wassenberg en Maaike Merckens Bekkers, niet om zo maar een leuk gesprek met kinderen en jongeren, ze willen de diepte in. Op de vraag ‘Wanneer is het gesprek geslaagd?’ is daarom hun antwoord: “Niet alleen als iedereen goed heeft opgelet, als er een mooie tekening is gemaakt of als er gelachen is. Ook niet als kinderen geboeid gediscussieerd hebben. Het is pas een geslaagd filosofisch gesprek als de leerlingen op een gegeven moment doorkrijgen dat er met de filosofische vraag iets aparts aan de hand is. Dat er een soort vaagheid in de wereld is die maar moeilijk in goed of fout is te verdelen.”

Het boek biedt tips om het gesprek te verdiepen. Zo behandelt Hoofdstuk 2 de vraag: hoe maak je het gesprek filosofisch? Hier vind je overzichtelijke tabellen van voor- en tegenargumenten bij vragen als ‘Kunnen dieren denken?’ en ‘Bestaat een ‘slecht’ mens?’. Voor de docent of ouder die net begint met filosoferen geven deze overzichten een goede steun in de rug.

Sterk aan het boek is de indeling van de voorbeeldlessen in de filosofische deelgebieden ‘Wat kan ik weten?’, ‘Wat moet ik doen?’, ‘Wat mag ik hopen?’ en ‘Wat is de mens?’. Deze deelgebieden bieden de gespreksleider een duidelijk kader voor het gesprek. Tegelijkertijd worden een groot aantal lessen aan onderwijsdoelstelling als burgerschap, pesten, seksualiteit en wereldburgerschap gekoppeld. Dat maakt dat het filosoferen minder op zichzelf staat als vak maar goed te integreren is in bijvoorbeeld een thema of projectweek op school.

Hier en daar zijn de vragen van de lessen wat ‘zwaar’ zoals ‘Ben je verantwoordelijk voor de armoede in de wereld?’, ‘Ben je verantwoordelijk voor het verpesten van de wereld?’, ‘Is het erg om homo te zijn?’ maar ik vermoed dat deze vragen zeker op pubers een positief effect hebben omdat het vragen zijn die bij hen leven en die ze op deze manier ook zelf stellen.

Alexandra Bronsveld

 

   

Project Ontmoeten en herdenken

Amstelveens onderwijsproject

door: Edu Dumasy

 

Op 6 mei 2014 werd het eerste pilotjaar afgesloten van een Kinderfilosofie-Plusproject ‘Ontmoeten en (Her)denken’ op twee Amstelveense scholen gericht op ‘betrokken zelfredzaamheid’ van basisschoolleerlingen. In twintig lessen voor zowel de midden- als de bovenbouw werden voor vijf klassen van de Michiel de Ruyter en de Martin Luther Kingschool door pedagogen in samenwerking met filosofen, menselijke waardendocenten en Amstelveense vrijwilligers lessen in vijf modulen ontwikkeld.

Dialoog-in-actie

Filosoferen met kinderen werd daarbij geïntegreerd in het reguliere onderwijs waar bijvoorbeeld lessen werden verzorgd over de Tweede Wereldoorlog. Het project is gebaseerd op de jarenlange ervaringen van de Amsterdamse stichting Dialoog-in-Actie met kinderfilosofielessen waarmee nog steeds wordt samengewerkt o.a. door gezamenlijke trainingen van kinderfilosofen, zodat de Amsterdamse en Amstelveense ervaringen worden uitgewisseld.

Ook de jarenlange ervaring van het Menselijke Waardenonderwijs in Amstelveen en Amsterdam steunde de ontwikkeling van de pilot. Via het model Kleurrijk Communiceren met acht dialogische gespreksvormen - waarvan drie het filosoferen met kinderen betreft - wordt kinderfilosofie niet geïsoleerd behandeld maar juist geïntegreerd met vakken als wereldoriëntatie, cultuur-educatieve vakken en levensbeschouwing. Aanvankelijk gebeurt dit door externen van dit onderwijsproject maar de klassenleerkracht zal dit daarna zelf moeten gaan doen als er zich passende momenten voordoen. De school kan zo selectief bepaalde lessen inzetten die al schriftelijk zijn voorbereid en beproefd zodat de leerkracht ontlast wordt.

Interactieve werkvormen

Vanuit het concept van betrokkenheidsleren werden allerlei vernieuwende interactieve werkvormen (video's, waardenspelvormen, rapliederen, filosoferen met stripdieren enzovoorts) ontwikkeld op gebied van burgerschapsvorming, ontmoetings- en waardenonderwijs gericht op de leefwereld van de leerlingen in Amstelveen. Zo filosofeerden de leerlingen over historische thema's van Amstelveen en Amsterdam om meer inzicht te krijgen in de ontwikkeling van hun eigen leefomgeving bijvoorbeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Zelfstandig denken via filosoferen gericht op de ontwikkeling van een persoonlijk waardenkompas, kwam in elke les aan de orde. Elke vierde les van een module werd afgesloten met een praktische activiteit van co-creatie: het opdoen van nieuwe existentiële ervaringen waarin informatie en zelfstandige denkkracht en creativiteit van de lessen verwerkt worden.

Filmpje

Zo geeft onderstaand filmpje een indruk van de afsluitende bijeenkomst van de basismodule ‘herdenken en discriminatie’. De leerlingen krijgen in het kader van `ontmoeten' enige informatie over een christelijke geloofsgemeenschap van een dominee en brengen een herdenkingsrap ten gehore met eigen herdenkingsbrieven. Na met volwassenen over ‘geloven en herdenken’ te hebben gefilosofeerd, brachten ze hun eigen herdenkingsbrieven na in acht neming van een minuut stilte bij de twee plaatselijke herdenkingsmonumenten van de Tweede Wereldoorlog en kregen er tevens informatie over de vervolging van homoseksuelen.
De gemeente Amstelveen wil graag dat alle twintig Amstelveense basisscholen - dat prima past binnen het diversiteitsbeleid - aan dit project meedoen zoals het herdenken van zowel de oorlog in Europa en Azië in één aparte herdenking voor de jeugd.

 

Videoverslag
Website
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
   

Pagina 24 van 30

Centrum Kinderfilosofie Nederland, Middelburgseweg 113, 2771 NJ Boskoop, e. info@kinderfilosofie.nl