Berrie Heesen Prijs 2014 voor Liesbeth Eshuis

Filosofiekast wint Berrie Heesenprijs

Liesbeth Eshuis zaterdag 1 november de Berrie Heesen Prijs 2014 in ontvangst voor haar inzending ‘De Filosofiekast’. Deze kast van 1.30 hoog en 55 cm breed, die uit te vouwen is tot een soort kamerscherm in vier delen met daarin diverse elementen om te filosoferen werd door de jury concreet en toegankelijk genoemd. De prijs werd uitgereikt tijdens de studiedag van het Centrum Kinderfilosofie Nederland die dit jaar een feestelijk karakter had vanwege het 25-jarig bestaan.

De jury schreef in haar juryrapport dat zij de Filosofiekast ziet als een welkome aanvulling op het toenemende aanbod aan invalshoeken, technieken en middelen om te Filosoferen met Kinderen. Het bevat een aantal basisvormen die volgens haar enorm kunnen helpen om de drempel tot filosoferen laag te houden voor leerkrachten en kinderen. Bijvoorbeeld de brievenbus, waar kinderen hun ideeën of filosofische vragen in kunnen stoppen. Daarmee zetten kinderen zelf het filosoferen op de agenda van hun lesprogramma. Of de vraagmachine, waarmee kinderen en leerkrachten zelf een vraag kunnen formuleren. Daarnaast helpt de kast met eenvoudige en praktische werkvormen om het filosofische proces te faciliteren. Een magneetbord om eenvoudig plaatjes en woorden te verplaatsen en groeperen. Een schoolbord om aantekeningen of mindmaps te maken van het gesprek. Of een gordijntje met plankje waar kinderen zelf een voorwerp op kunnen zetten waar ze wat over willen vertellen. Tot slot sprak het de jury aan dat de filosofiekast naar eigen inzicht van de leerkracht ingericht, aangevuld en bijgehouden kan worden met materialen en lesmethoden.

Concreet en toegankelijk

De Filosofiekast geeft dus allerlei mogelijkheden om filosoferen concreet en toegankelijk te maken in de klas en op andere plaatsen waar kinderen bij elkaar zijn. Een handig hulpmiddel voor hen die al wat meer ervaring hebben met filosoferen, en een stimulans voor beginners. Zoals over elektronica vaak gezegd wordt: ’plug & play’. De leerkracht rijdt de Filosofiekast het lokaal binnen, en daarmee kan het gesprek beginnen!

Verbindingen

De Filosofiekast kan door zijn veelheid aan toepassingen ook beleidsmatig een handig instrument zijn voor scholen om verbindingen te maken tussen taal en rekenen, wetenschap, technologie, creativiteit en cultuur.

21e eeuwse vaardigheden

Scholen maken met het plaatsen van de Filosofiekast in hun ruimte een statement. Hiermee draagt het bij aan de focus van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen op de ontwikkeling van ’21e eeuwse vaardigheden’ in het primair onderwijs: samenwerken, creativiteit, ict-geletterdheid, communiceren, probleemoplossend vermogen, kritisch denken en sociale en culturele vaardigheden. Wij denken dat het voor de introductie van de Filosofiekast aan schoolbestuurders interessant kan zijn, om ook dit beleidsmatige aspect in de argumentatie mee te nemen.

Conclusie

Berrie Heesen was een eigenzinnige, creatieve en zeer gedreven kinderfilosoof. Hij maakte in zijn werk voortdurend onverwachte en verrassende verbindingen tussen vakgebieden en maatschappelijke trends en hij prikkelde kinderen en volwassenen om hun eigen kijk op de wereld te ontwikkelen. Diezelfde denkkracht zien wij terug in de manier waarop Liesbeth haar idee van De Filosofiekast heeft  weten te verbinden met het bestaande idee van de Techniekkist. Ze heeft dat op een originele manier uitgewerkt, diverse werkvormen gecombineerd en ruimte gelaten voor eigen invullingen door de gebruikers van de kast. Liesbeth heeft hiermee een waardevolle bijdrage geleverd aan de verdere ontwikkeling van Filosoferen met Kinderen.

Eervolle vermelding

Drie inzendingen kregen een eervolle vermelding voor hun inzending. Roderick Hageman voor ‘Dus, een logisch spel’ waarmee logisch denken en redeneren gestimuleerd kan worden, Hanna Linssen voor haar inzending ‘Filosoferen in de klas’, een handleiding en werkboek om leerkrachten te helpen om te starten met filosoferen en Els de Nachtegaal voor haar filosofische wandelingen voor kinderen ‘Verstand voeden via voeten’.

Berrie Heesen Prijs

Berrie Heesen inspireerde velen met zijn creatieve en verrassende werk. Met de Berrie Heesen Prijs wil het Centrum Kinderfilosofie Nederland vernieuwende, creatieve ideeën om te Filosoferen met Kinderen en Jongeren stimuleren, toegankelijk maken, of verder helpen ontwikkelen. In 2012 werd de prijs gewonnen door Fabien van der Ham voor de Praatprikkels die samen met de Praatplaatjes, de opvolger van de Praatprikkels en deels gefinancieerd door de prijs, een plekje in de Filosofiekast kregen.

   

filosoferen achter de dom: 25 jaar kinderfilosofie

Ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan organiseert Centrum Kinderfilosofie Nederland op zaterdag 1 november 2014 in samenwerking met Centrum voor Humanistische Vorming de Studiedag Filosoferen achter de Dom. Het thema is:

Filosoferen op school verbinden met ‘wat al gebeurt’
Knagen op levensvragen (levensbeschouwing) I Thuisraken in een andere taal Samenleven en participeren (burgerschapsvorming I Spelen op het plein en in de klas Kunstkijken (kunsteducatie) | Verwonderen over wetenschap (bètavakken)

We vieren het 25 jarig bestaan en reiken voor de vierde keer de Berrie Heesen prijs uit aan een origineel, inspirerend of nieuw idee om te filosoferen met kinderen en jongeren. Meer informatie over de prijs en meedoen vind je in de bijlage.

Naast deze feestelijke zaken is het ook een dag om zelf te filosoferen en om van elkaar te leren. De rode draad door het programma is de vraag op welke manieren je voor de leerlingen het filosoferen kunt verbinden met ‘wat al gebeurt’. Filosoferen met leerlingen is vaak een op zichzelf staande activiteit: de filosoof en de groep denken samen na, gedurende een half uur tot uur; ervoor en erna gebeuren er andere dingen. Maar wat nu als we het filosoferen laten ‘meelopen’ met de vakinhouden en projecten, en aldus een bijdrage laten leveren aan ‘wat al gebeurt’? Dat roept vragen op als: wat is dan de bijdrage van het filosoferen? Waaraan herken je ‘t? Is ‘meelopen’ wel wat je wilt in het filosoferen? Laten we kijken naar mooie voorbeelden van ‘vormen van meelopen’. Daar valt veel van te leren.

Het programma van de studiedag bestaat uit grote en kleine denkoefeningen, diverse sprekers, een ronde met workshops en feestelijkheden, onder de bezielende leiding van Pieter Mostert.
Een studiedag voor iedereen die filosoferen met kinderen en jongeren een warm hart toedraagt!

ALGEMENE INFORMATIE
datum:
zaterdag 1 november 2014
locatie:
Universiteit voor Humanistiek, achter de Domtoren te  Utrecht (op loopafstand van het NS-station)
tijd:
09:30 – 18:00 uur
kosten:
85,- per deelnemer, (inclusief lunch, koffie/thee, borrel)
aanmelden:
aanmeldingsformulier Filosoferen achter de Dom

   

Programma studiedag 'Filosoferen achter de dom'.

Wat: Studiedag filosoferen met kinderen
Datum: zaterdag 1 november 2014
Locatie: Universiteit voor Humanistiek, achter de Domtoren te Utrecht (op loopafstand van het NS-station)
Tijd: 09:30 – 18:00 uur
Kosten: 85,- per deelnemer, (inclusief lunch, koffie/thee, borrel)
Aanmelden: aanmeldingsformulier Filosoferen achter de Dom


Programma
9:30 uur
ontvangst met koffie en thee

10:00 uur welkom door coördinatoren CKN Alexandra Bronsveld en Ed Weijers

10:15 uur ‘progymnasmata 1’- korte denkoefening, onder leiding van Pieter Mostert

10:30 uur Ed Weijers over 25 jaar Centrum Kinderfilosofie

11:00 uur ‘progymnasmata 2’- samen denken, onder leiding van Pieter Mostert

11:30 uur pauze

11.45 uur Henk Oosterling over Ecosofisch doendenken. Naar een filosofie van de toekomst

12.30 uur oefening in tegenspreken onder leiding van Pieter Mostert

13:00 uur lunch

14:00 uur uitreiking Berrie Heesen Prijs

14:30 uur keuze op de dag zelf uit 6 verschillende onderzoeksworkshops

15:45 uur pauze

16:00 uur presentaties uitkomsten workshops

16:20 uur netwerken en verbinden – afsluiting onder leiding van Pieter Mostert

17:00 uur Toast op 25 jaar CKN en feestelijk woordje – borrel.

 

Dagvoorzitter:

Pieter Mostert studeerde filosofie en leerde het filosofisch vakmanschap aan de hand van het werk van Friedrich Nietzsche. Hij beoefent het filosoferen met zeer uiteenlopende groepen. In 1981 bracht hij het filosoferen met kinderen naar Nederland. Hij is expert op het gebied van opleiden en leren. Sinds februari 2013 woont hij in Bloemfontein, Zuid-Afrika. Voor nadere info over zijn werkzaamheden aldaar, zie zijn website http://learningconsortium.co.za.

Voordracht:

Henk Oosterling was ooit nationaal kampioen Japans zwaardvechten, promoveerde cum laude in de filosofie, doceert een kleine dertig jaar over verschillende filosofische gebieden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam waar hij sinds kort ook de honoursklassen 'sustainibility' verzorgt en zet zich ervoor in dat Rotterdamse jongeren een echt vak leren. In het project Rotterdam Vakmanstad zorgt hij ervoor dat jongeren opgroeien tot verantwoordelijke eco-sociale burgers door met ze te judoën, tuinieren, koken en te filosoferen. Zie voor meer informatie zijn persoonlijke website: www.henkoosterling.nl en de website van Rotterdam Vakmanstad: www.vakmanstad.nl

 

In de workshops wordt het thema van de dag verder onderzocht aan de hand van praktijkvoorbeelden:

Knagen op levensvragen

Nanda van Bodegraven is sinds 1998 actief in de kinderfilosofie op scholen en in het jeugdwerk. Sinds 2000 traint ze volwassen in het begeleiden van een filosofisch gesprek. Ook heeft zij diverse boeken met helder gestructureerde lessen, lesbrieven en artikelen geschreven. Kenmerkend aan deze boeken zijn de speelse werkvormen en het centraal stellen van levensvragen. Zie voor meer informatie http://nandavanbodegraven.wordpress.com. De workshop zal gaan over filosoferen over levensvragen en hoe het filosoferen kan aansluiten bij levensbeschouwelijke vorming op school.

Thuisraken in een andere taal
Ed Weijers is sinds 1991 betrokken bij het Centrum Kinderfilosofie Nederland. Na zijn studie filosofie heeft hij lesgegeven als docent filosofie en levensbeschouwing aan de pabo van Hogeschool Alkmaar. Hij verzorgde tien jaar een verplichte module kinderfilosofie voor Pabo-studenten. Later raakte hij meer en meer betrokken bij het management van onderwijsinstellingen. Momenteel is hij actief als trainer Filosoferen met kinderen en volwassenen bij het collectief EPIC International Consultants (http://epic-international.org) en is hij één van de coördinatoren van het CKN.

Voorbij de kinderfilosofie, democratie leren door filosoferen
Rob Bartels
werkte eerder in het basisonderwijs en ontdekte daar het filosoferen met kinderen. Sinds 2001 werkt hij aan de pabo van Inholland in Alkmaar, onder andere als docent kinderfilosofie. In 2013 promoveerde hij aan de universiteit voor Humanistiek. Het proefschrift draagt de naam Democratie leren door filosoferen en onderzoekt de relatie tussen filosofie en democratische vorming in het basisonderwijs. Momenteel is hij betrokken bij het project Rotterdam Vakmanstad. http://rob1sept.home.xs4all.nl/rob.htm

Spelen met denken
Ilse Daems
omschrijft zichzelf als huurwoordenaar & speelduivel. Is hyper allergisch voor vis, schaaldieren en schoolse methodes, expert in buiten de lijntjes kleuren en enthousiaste beginnende leerling-tovenaar in de kinderfilosofie met een grote kwarteeuw ervaring in spelen. Ze ziet doe-dingen, (gedachte)experimenten en spelen als een vanzelfsprekende manier om met kinderen te filosoferen. Voor kids is spelen immers een van hun meest ‘natuurlijke’ bezigheden:het is hun core business. De workshop zal gaan over de links tussen filosofie en spel. Een gamend onderzoek en speelse verkenning om de grenzen van doorsnee denkpatronen met de voeten te treden. Trespassers will not be shot (nor prosecuted)!

Filosoferen met en over kunst
Jan Ewout Ruiter
werkt samen met Rudolf Kampers in Stichting Leren Filosoferen. Hij leidt socratische gesprekken en verzorgt workshops en cursussen Leren filosoferen en Filosoferen over kunst in onderwijs, zorg, kunstwereld en bedrijfsleven. Jan Ewout werkt tevens als zelfstandig communicatieadviseur. Hij studeerde cum laude af op de verhouding tussen denken in concepten en denken in beelden in werk van de Franse filosoof Gilles Deleuze, schreef filmkritieken en produceerde films. Momenteel werkt hij samen met Rudolf aan het boek Filosoferen aan de keukentafel. www.lerenfilosoferen.nl

Verwonderen over wetenschap
Sabine Wassenberg
runt samen met Maaike Merckens Bekkers WonderWhy (www.wonderwhy.nl). Vanuit Wonderwhy organiseert zij filosofische workshops en filosofeert ze met kinderen. In januari 2015 zal ze bij uitgeverij AW Bruna (LeV) het boek Mijn Ego & Ik publiceren, een boek over de beleving van de geest en wetenschap over het brein en meditatie. Eerder dit jaar verscheen Ik zag twee beren filosoferen een introductie in de kinderfilosofie voor opvoeders en begeleiders van kinderen van 8 tot 18 jaar.

Organisatie:
Alexandra Bronsveld
studeerde aan de Universiteit voor Humanistiek en is sinds 2007 werkzaam bij het Centrum voor Humanistische Vorming. Sinds anderhalf jaar is zij medecoördinator van het Centrum Kinderfilosofie Nederland en heeft zij de organisatie van Filosoferen achter de Dom op zich genomen. Vanuit het Centrum voor Humanistische Vorming verzorgt zij trainingen in het filosoferen met kinderen, ontwikkelt zij projecten en begeleidt ze stagiaires van de eerstegraads lerarenopleiding Humanistisch Vormingsonderwijs en Levensbeschouwing (HL) (www.hvo.nl).
Voor inhoudelijke vragen over de studiedag: email:
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. / tel: 06 14846781
Voor praktische vragen over de studiedag: email:
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. / tel: 030 2856631

 

   

Pagina 22 van 31

Centrum Kinderfilosofie Nederland, Middelburgseweg 113, 2771 NJ Boskoop, e. info@kinderfilosofie.nl