Berrie Heesen Prijs in de praktijk: Marielle van Sauers

Is er ook een woord
Voor dat wat er niet is
Of is iets er niet
Omdat het woord ervoor mist


17 februari 2017 mocht ik de Berrie Heesen Prijs 2016 in ontvangst nemen voor mijn theatertekst Meneer Bork zoekt een woord.
Een meedenkvoorstelling voor kinderen vanaf 4 jaar. Over taal.
In de voorstelling zitten drie filosofische gesprekjes met de kinderen uit het publiek.
Toneelgroep Lange Mannen heeft Meneer Bork zoekt een woord in seizoen 2016-2017 gespeeld en zal dat komend seizoen weer doen.
Tevens gaat in juli 2017 in Duitsland 'Herr Bork sucht ein Wort' in première.

Ik verzin, maak, acteer, doceer en schrijf theater, met name jeugdtheater. Ik ben met het filosoferen met kinderen begonnen om het schrijven voor kinderen te verdiepen. Om eens anders met kinderen in gesprek te komen. Om op onderwerpen te komen waar ik zelf misschien niet aan zou denken.

In mijn filosofische gesprekken met kinderen komen altijd een paar vragen van henzelf naar voren. En die gaan vaak over taal. Waar komt taal vandaan?  Wie bedenkt de taal?
Met Meneer Bork zoekt een woord ben ik hierop door gaan denken, niet alleen qua inhoud, maar vooral ook qua vorm.
Wat als je het filosoferen met kinderen in een voorstelling integreert?
Zou dat kunnen? Hoe zou dat eruit kunnen zien?
En zou het kunnen om kwalitatief goed theater te maken en tegelijkertijd ruimte voor filosofische gesprekjes in een voorstelling te hebben?

Filosoof Roderick Hageman en ik hebben met de twee acteurs oefensessies gehouden. Om het filosoferen te oefenen. Het doorvragen te oefenen. Om te onderzoeken hoe je een gesprekje filosofisch maakt en houdt. En vooral, om te kijken hoe de spelers, tegen hun acteursinstinct in, de voorstelling stil konden leggen, stil zijn, vertragen, luisteren en nadenken. De acteurs stappen in de voorstelling driemaal uit de vertelling. Ze stappen dan uit hun rol en hebben dan als ‘zichzelf’ een kort filosofisch gesprek met de kinderen uit het publiek.
Over de vragen: 'Wat is een woord?' 'Waar zijn woorden?' 'Is er een baas van de woorden?'
In het vierde gesprek nodigen ze de kinderen uit om een nog niet bestaand woord te bedenken.

Alhoewel ik de vragen voor de gesprekken in de toneeltekst heb geschreven, is het toch een onzekere maar spannende factor in de voorstelling, omdat we niet weten of en zo ja wat de kinderen antwoorden.
Zo kon het gebeuren dat de twee spelers met honderdvijftig kleuters aan het nadenken waren over woorden en dat een vijfjarige jongen riep:
Wij zijn allemaal woorden! Sinds de Oerknal!” Mooie ingrediënten voor een gesprek. En na een minuut of vijf denken en praten pakten de acteurs vol vrolijke energie weer de vertelling van de voorstelling op. Een inspirerende en interessante verdieping aan de theaterbeleving.
En een inspirerende vorm voor het filosoferen met kinderen.

Ik ben ervan overtuigd dat er vele manieren zijn voor het filosoferen. Ik zelf ben dit theatrale pad op gegaan. Ik zou dat graag verder onderzoeken.
De Berrie Heesen Prijs zie ik als een aanmoediging om dat te doen. Ik aai het beeld iedere dag even over zijn hoofd, opdat ik niet verzaak.

Mariëlle van Sauers  26-05 2017



Centrum Kinderfilosofie Nederland, Middelburgseweg 113, 2771 NJ Boskoop, e. info@kinderfilosofie.nl