Stemmen voor een filosofische school, het vervolg..

Beste lezer,

Enige tijd terug heb ik een oproep geplaatst in de nieuwsbrief om op mijn ontwerp te stemmen voor een filosofische school. Ik wilde u op de hoogte stellen van de ontwikkelingen en mededelen dat het plan - waar u mogelijk op gestemd heeft (waarvoor eeuwige dank!) - teruggetrokken is. De reden daarvoor heb ik proberen te verwoorden in de volgende brief aan de organisatie:

 

Beste organisatie van ONS,

Bij deze spreek ik mijn bedenkingen uit over het verloop van de challenge. Ik kan mij namelijk niet aan de indruk onttrekken dat het geheel in een soort 'voice of Holland' spektakel aan het ontaarden is. Op de presentatiedag 31 augustus mogen 50 kandidaten hun plan in slechts 4 min.  toelichten aan een jury. Het is goed mogelijk dat er meerdere camera's op volle toeren staan te draaien. In de aanloop daar naartoe zijn m.n. de verdelingen van de stemmen doorslaggevend. Degene met de meeste stemmen (lees: het grootste sociale netwerk) kan rekenen op een plaats in de volgende ronde. Ik vraag me dan ook af, wat heeft dit met de kwaliteit van onderwijs te maken? Dat de inhoud van het plan van ondergeschikt belang is, wordt helemaal duidelijk bij het lezen van goed presterende, maar tenenkrommende bijdragen van studenten waar onderwijs op 'de filosofie van Tupac Shakur' gebaseerd wordt. Verder is er een 'wild card' systeem (als je American Idol kijkt, dan weet je hoe dit werkt) dat voor een herstel van de disbalans zou moeten zorgen. Maar mocht het nodig zijn, dan hoef ik die in ieder geval niet. Ik trek me namelijk terug, ik vind het te gênant om op deze manier mijn zorgvuldig opgebouwde professionele (net)werk én mijn sociale contacten in te zetten. Het staat buiten kijf dat er ook goede en deskundige mensen meedoen, maar dat betreft in veel gevallen grote schoolbesturen die een aperte voorsprong hebben door hun netwerk en online skills. Hieronder ook Rik Seveke, die nota bene de ontwerpdag in de Balie presenteerde. Dat het ene plan al ver over de [1000] stemmen heeft en het andere, dat inhoudelijk niet noodzakelijkerwijs veel beter of slechter is, op veel minder kan rekenen heeft met zaken te maken die ik in mijn visie op onderwijs juist wil tegengaan. Namelijk de korte termijn, het prestatie-gerichte, de concurrentie, het onder stress kunnen presteren, het online flitsen en vlammen op social media, in plaats van de tijd te nemen voor zorgvuldigheid, kritiek, samenwerking, wetenschap en dialoog. Verder bewijs daarvoor is het gegeven dat mensen zonder facebook of twitter (waaronder ikzelf), maar ook vele anderen, buiten spel staan met hun stem. Met andere woorden, hoe aanweziger op social media, hoe meer invloed op vernieuwend onderwijs in Amsterdam. Daarnaast vind ik de al eerder genoemde 4 min. spreken en 1 min. voor vragen op de presentatiedag schrikbarend. Kwantiteit voor kwaliteit, gebaseerd op commerciële 'good practice', zoveel is wel duidelijk.

Tot slot is er zo weinig informatie beschikbaar over de volgende fases, dat ik niet eens weet waar ik het precies voor doe. Kortom, bedankt voor de uitnodiging destijds, en succes verder."

Een publiek debat over onderwijs zou niet gekaapt moeten worden door een format dat niet het inhoudelijke dialoog-, maar juist de eendimensionale buitenkant bevordert. Bekijken we deze ontwikkelingen vanuit de levenskunst van Epicurus, dan zien we nog duidelijker wat er misgaat. Volgens Epicurus heeft ieder mens, en dus ook iedere samenleving, verschillende soorten verlangens die ruwweg in drie categorieën ingedeeld kunnen worden, van belangrijk naar onbelangrijk:

1. natuurlijke en noodzakelijke verlangens: hierbij kan gedacht worden aan eten, drinken, kleding, een dak boven ons hoofd, maar ook zaken als vrijheid, vriendschap en rede.

2. natuurlijke maar niet-noodzakelijke verlangens: dit zijn vooral zaken die met luxe te maken hebben, zoals een groot huis, een uitgebreide maaltijd, een mooie auto, etc.

3. onnatuurlijke en niet-noodzakelijke verlangens: roem en macht.

In onze samenleving, gedreven door machtige spelers uit het geglobaliseerde bedrijfsleven, is er een beweging op gang gekomen die precies het tegenovergestelde promoot. Dat heeft te maken met het simpele feit dat niet-noodzakelijke verlangens meer geld opleveren. Vrijheid van geest en vriendschap bijvoorbeeld, zijn immers niet te koop. Toch heeft nu ook de organisatie van Onze Nieuwe School aan die beweging in de verkeerde richting toegegeven, precies omdat media-genieke en grote namen nu eenmaal beter 'verkopen'. De directrice van kennisland Chris Sigaloff belde me en zei dat het het haar vooral te doen was om veel reuring teweeg te brengen. Kortom: sensatie en show. Daar zijn ze in geslaagd; RTL was aanwezig tijdens de grote presentatiedag op 31 augustus en in de kranten is er volop over geschreven. Maar wat de kwaliteit (lees: de noodzaak van goed onderwijs) van die reuring aangaat, daar maakt de organisatie zich minder druk om en dat is m.i. een tragische gang van zaken. Prima, bedrijven concurreren met elkaar om meer macht en een grotere afzetmarkt: winst. Maar doen we dit in het debat over onderwijs, dan lijdt iedereen uiteindelijk verlies. En het grootste verlies valt de doelgroep zelf ten deel. Kinderen zijn namelijk geen economische entiteiten en kennis of levenskunst is er niet om te verhandelen. Onderwijs gaat over de toekomst van onze samenleving en dat overstijgt ieder (subjectief) verlangen naar roem, eerzucht en geld. Kortom, de weg naar de Tuin van Socrates is nog een lange, maar geen oneindige!

-----------

Op deze website vindt u informatie over het plan voor de filosofische school.

 

 

 

Centrum Kinderfilosofie Nederland, Middelburgseweg 113, 2771 NJ Boskoop, e. info@kinderfilosofie.nl