Agenda, lesmateriaal en persnieuws 3e kwartaal

Behoefte aan extra denktrainingen, lesmateriaal of nieuws verschenen in de pers?

Hieronder vind je het actuele overzicht aan opleidingen en cursussen rondom filosoferen met kinderen en jongeren en als het zich aandient nieuws en materialen om mee te filosoferen.

 


Wanneer:  4 en 6 september 2017
Wat: The art of questioning. International seminar
Waar: Brussel

Door wie: Kristof van Rossem
Meer informatie



Wanneer:  5, 12, 26  september, 10 oktober, 7 november 2017
Wat: Filosoferen met kinderen over levensvragen
Waar: Arnhem

Door wie: Liesbeth Vroemen
Meer informatie



Wanneer: 8, 22 september, 6 oktober, 3 november en 17 november 2017
Wat: open basiscursus Leren filosoferen 
Waar: UCK   Domplein 4   Utrecht

Door wie: Leren Filosoferen
Meer informatie



Wanneer:  8 - 10 september 2017
Wat: Opleidingsweekend overtuigen met stijl
Waar: Antwerpen

Door wie: Kristof van Rossem
Meer informatie



Wanneer: 9 september 2017
Wat:Intervisiedag voor gevorderden
Door wie: Wonderwhy & Wereldwijs Filosoferen

Meer informatie


Wanneer: 15, 29  september, 13 oktober, 10 november, 24 november 2017

Wat: open vervolg cursus Leren filosoferen  

Waar: UCK   Domplein 4   Utrecht

Door wie: Leren Filosoferen 
Meer informatie:


Wanneer: 16  september 2017, 10 weekenden
Wat: Beroepsopleiding Filosoferen met Kinderen en Jongeren 2017/2018  

Waar: Leusden

Door wie: ISVW
Meer informatie:



Wanneer: 19 september 2017
Wat: Bijeenkomst ihkv het boek 'Kinderlogica' 'Hoe ontwikkelen we de zelfdenkzaamheid bij kinderen?
Waar: Pakhuis de Zwijger, Amsterdam

Door wie: Sabine Wassenberg in gesprek met Sofyan Mbarki (PvdA) en Vidya Dunki Jacobs (basisschool docent)
Meer informatie



Wanneer: 23 september, 4 november 2017, 3 maart en 26 mei 2018
Wat: Training filosoferen over heikele thema's
Door wie: Wonderwhy

Meer informatie


Wanneer: 7 oktober, 11, 25 november 2017, 10, 24 maart 2018
Wat: Opleiding Filosoferen met Kinderen & Jongeren 
Door wie: Wonderwhy & Wereldwijs Filosoferen

Meer informatie


Wanneer: 7 oktober 2017
Wat: Introductiedag FMKJ
Door wie: Wonderwhy

Meer informatie

 


Wanneer:  11,18, 25 oktober en 22 november 2017
Wat: Opleiding filosofisch gespreksleider voor kinderen en jongeren
Waar: Brussel

Door wie: Kristof van Rossem
Meer informatie


Wanneer: 28 oktober 2017
Wat: introductieworkshop filosoferen met kinderen
Waar: Groningen

Door wie: Filosofiejuf
Meer informatie


Wanneer: 11 en 25 november 2017
Wat: Tweedaagse training FMKJ
Door wie: Wonderwhy

Meer informatie


Wanneer: 18 november 2017
Wat: Conferentie 'Identiteitsvorming in onderwijs, verwondering als noodzaak in de school'
Waar: Rotterdam

Door wie: Vereniging Filosofiedocenten in het Voortgezet Onderwijs (VfVO)
Meer informatie (na de zomer!)


Wanneer: 3 februari 2018
Wat: introductieworkshop filosoferen met kinderen
Waar: Groningen

Door wie: Filosofiejuf
Meer informatie

 

Wanneer: 17 maart 2018
Wat: vervolgworkshop filosoferen met kinderen
Waar: Groningen

Door wie: Filosofiejuf
Meer informatie

 

Nieuwe literatuur en materiaal:
"Leerling of bekeerling" van o.a. Kristof van Rossem. Over het bespreken van radicalisering in de klas, met oa kant en klare oefeningen in dialoog en reflectie.

Het boek 'Kinderlogica' en wat de pers erover zegt.

Een mooie aarde (kreeg een eervolle vermelding ihkv de Berrie Heesen Prijs)

   

Berrie Heesen Prijs in de praktijk: Marielle van Sauers

Is er ook een woord
Voor dat wat er niet is
Of is iets er niet
Omdat het woord ervoor mist


17 februari 2017 mocht ik de Berrie Heesen Prijs 2016 in ontvangst nemen voor mijn theatertekst Meneer Bork zoekt een woord.
Een meedenkvoorstelling voor kinderen vanaf 4 jaar. Over taal.
In de voorstelling zitten drie filosofische gesprekjes met de kinderen uit het publiek.
Toneelgroep Lange Mannen heeft Meneer Bork zoekt een woord in seizoen 2016-2017 gespeeld en zal dat komend seizoen weer doen.
Tevens gaat in juli 2017 in Duitsland 'Herr Bork sucht ein Wort' in première.

Ik verzin, maak, acteer, doceer en schrijf theater, met name jeugdtheater. Ik ben met het filosoferen met kinderen begonnen om het schrijven voor kinderen te verdiepen. Om eens anders met kinderen in gesprek te komen. Om op onderwerpen te komen waar ik zelf misschien niet aan zou denken.

In mijn filosofische gesprekken met kinderen komen altijd een paar vragen van henzelf naar voren. En die gaan vaak over taal. Waar komt taal vandaan?  Wie bedenkt de taal?
Met Meneer Bork zoekt een woord ben ik hierop door gaan denken, niet alleen qua inhoud, maar vooral ook qua vorm.
Wat als je het filosoferen met kinderen in een voorstelling integreert?
Zou dat kunnen? Hoe zou dat eruit kunnen zien?
En zou het kunnen om kwalitatief goed theater te maken en tegelijkertijd ruimte voor filosofische gesprekjes in een voorstelling te hebben?

Filosoof Roderick Hageman en ik hebben met de twee acteurs oefensessies gehouden. Om het filosoferen te oefenen. Het doorvragen te oefenen. Om te onderzoeken hoe je een gesprekje filosofisch maakt en houdt. En vooral, om te kijken hoe de spelers, tegen hun acteursinstinct in, de voorstelling stil konden leggen, stil zijn, vertragen, luisteren en nadenken. De acteurs stappen in de voorstelling driemaal uit de vertelling. Ze stappen dan uit hun rol en hebben dan als ‘zichzelf’ een kort filosofisch gesprek met de kinderen uit het publiek.
Over de vragen: 'Wat is een woord?' 'Waar zijn woorden?' 'Is er een baas van de woorden?'
In het vierde gesprek nodigen ze de kinderen uit om een nog niet bestaand woord te bedenken.

Alhoewel ik de vragen voor de gesprekken in de toneeltekst heb geschreven, is het toch een onzekere maar spannende factor in de voorstelling, omdat we niet weten of en zo ja wat de kinderen antwoorden.
Zo kon het gebeuren dat de twee spelers met honderdvijftig kleuters aan het nadenken waren over woorden en dat een vijfjarige jongen riep:
Wij zijn allemaal woorden! Sinds de Oerknal!” Mooie ingrediënten voor een gesprek. En na een minuut of vijf denken en praten pakten de acteurs vol vrolijke energie weer de vertelling van de voorstelling op. Een inspirerende en interessante verdieping aan de theaterbeleving.
En een inspirerende vorm voor het filosoferen met kinderen.

Ik ben ervan overtuigd dat er vele manieren zijn voor het filosoferen. Ik zelf ben dit theatrale pad op gegaan. Ik zou dat graag verder onderzoeken.
De Berrie Heesen Prijs zie ik als een aanmoediging om dat te doen. Ik aai het beeld iedere dag even over zijn hoofd, opdat ik niet verzaak.

Mariëlle van Sauers  26-05 2017



   

Kinderen filosoferen met bewoners van een zorginstelling

Rob van Ruiten


Kinderen filosoferen met bewoners van een zorginstelling
Ik geef nu al een aantal jaren filosofie op basisscholen in Friesland. Met de Bonifatiusschool in Sneek is een goede relatie opgebouwd.
Ik geef bij hen jaarlijks 11 lessen aan groep 7, dit jaar verdeeld over 4 groepen. 8 lessen in een lokaal, 1 les filosoferen over kunst indien mogelijk op locatie, 1 x een denkwandeling in de natuur met denkopdrachten over een bepaald thema en 1 x filosoferen op locatie met bewoners van een zorginstelling. Naast de lessen aan de school zijn er nu initiatieven om te starten met het filosoferen met de kinderen van de BSO van de school aangevuld met kinderen die in het kader van buitenschoolse activiteiten voor filosoferen kiezen.


Het filosoferen in een zorginstelling wil ik hier graag even uitlichten

Kinderen van rond de 10/11 jaar gaan filosoferen met bewoners van een tehuis, van gemiddeld 80/90 jaar.
Een kloof (later bleek er eerder sprake van een brug) van 3 generaties en een leeftijdsverschil van ongeveer 80 jaar.
De kinderen zijn al geoefend in luisteren, naar argumenten vragen, doorvragen om beter te begrijpen, zich inleven in wat de ander beweegt, het formuleren van een gedachte of mening ondersteund door eigen argumenten en veel hebben al de kracht om op basis van overtuigende argumenten van anderen te veranderen van mening.

Ik heb ter voorbereiding van deze activiteit diverse mensen gesproken en veel inzicht gekregen door het lezen van het boekje: “In gesprek met meneer Alzheimer”  van Ard Nieuwenbroek, met daarin o.a. de visie van de Hongaarse psychiater Nagy, met vooral zijn accent op de balans tussen geven en ontvangen. Het boekje van Ard Nieuwenbroek is gericht op dementerenden, maar ook goed te gebruiken in relatie tot het in gesprek gaan met niet dementerende ouderen, vinden Ard en ik.

Ook heb ik nagedacht over:
-  Is poneren illustratief voor deze jeugd en de ouderen en zo ja hoe verschuif ik deze houding naar een actieve luisterhouding. Dus meer concreet, welke werkvormen ga ik hiervoor gebruiken
- Moet ik door versnellen en vertragen een tijd creëren die voor beide groepen hanteerbaar is.

Het is een bijzonder waardevolle filosofieactiviteit gebleken.
We hebben gefilosofeerd in de kring en in kleine groepjes naar aanleiding van stellingen over het thema en praatkaarten die o.a. met 4 tallen
(2x jong en 2x oud) werden onderzocht. Er zijn diverse positieve opbrengsten te benoemen voor zowel de kinderen als voor de ouderen.
De activiteitenbegeleiders van de tehuizen waren unaniem erg enthousiast.

Het gaat wat ver om alle reacties van ouderen en kinderen hier te benoemen maar ik geef een paar voorbeelden.

Mevr. Roosenstein (90 jaar)
'Ik kan de kinderen niet zien, want ik ben geheel blind, maar ik zou niet zeggen dat ik hier in gesprek ben met kinderen van 10 jaar, zo wijs zijn ze.
Het was geen gesprek van oudere naar kind, maar een gesprek van mens tot mens. Een gesprek tussen gelijkwaardige gesprekspartners.
Ik ben zeer verbaasd'.

Tjomme (11 jaar)
'Mijn oma is veel jonger dan deze mensen, maar ik ga toch proberen of ik met haar kan filosoferen, ik denk dat ze dat heel leuk zal vinden'.

Een bewoner noemde dat ze er achter was gekomen dat ze wel meer ervaren was dan de kinderen, maar niet per definitie wijzer.
Het gaat hier niet om je leeftijd maar om de validiteit van je argumenten.
Beide groepen benoemden bovendien hetzelfde fenomeen. Namelijk: “Er wordt vrijwel altijd tegen ons gepraat, vrij weinig met ons, het is fijn om te ervaren dat er naar je wordt geluisterd” Het was echt opvallend dat zowel de kinderen als de ouderen dit zo expliciet hebben genoemd.

Juist door de kenmerkende aspecten van het filosofische gesprek is deze vorm van de dialoog uitstekend geschikt om ouderen en kinderen met elkaar in contact te brengen en bij hen de zelfvalidatie te laten groeien.
Het delen van gedachten en het uiten van diepere gevoelens kun je in deze situatie zien als geven.
En de erkenning daarvan manifesteert zich in de welgemeende aandacht en aanvaarding ervan door de ander.
Je merkt dan dat wat je zegt en vindt er toe doet. Fijn dat ik in deze tijd van verharding en verscherping van de dialoog een instrument in handen heb waarmee ik groepen kan laten ervaren dat het mogelijk is om met  anderen in gesprek te gaan met respect voor de persoon en met het aanvaarden van verschillen.

Ik heb dit nu met verschillende groepen in verschillende verzorgingshuizen georganiseerd. Op basis van mond tot mond reclame heb ik van een aantal tehuizen een vraag ontvangen om ook bij hen dit te gaan organiseren. Er staan nu 3 activiteiten gepland in de maand mei.
Indien er belangstelling voor is ben ik bereid om geheel vrijblijvend mijn ervaringen te delen, zodat deze fijne en waardevolle filosofieactiviteit navolging krijgt.

Hier vindt u nog een artikel van Rob van Ruiten rondom filosoferen tussen ouderen en kinderen.

Rob van Ruiten
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
06 25213183

   

Pagina 1 van 30

Centrum Kinderfilosofie Nederland, Middelburgseweg 113, 2771 NJ Boskoop, e. info@kinderfilosofie.nl