Maak kennis met: De Kleine Grote Denkers

Maak kennis met: de Kleine Grote Denkers

Wat denk jij eigenlijk? Een businessmodel.

Kleine Grote Denkers is een bedrijfje dat zich specialiseert in onder andere filosoferen met kinderen. Naast lessenseries geven Ruud Verbraak en Kilian Schaap workshops aan leerkrachten en ontwikkelen ze missie/visie-trajecten voor scholen.

Ruud en Kilian zijn net, dan wel bijna klaar met hun studies wijsbegeerte, economie en bedrijfskunde. Tijdens hun studie wijsbegeerte werd hen tot hun grote geluk gevraagd: wat denk jíj eigenlijk? Ze besloten deze vraag en het filosoferen de basisschool in te brengen. Hun doel: het creatieve en kritische denkvermogen van kinderen vergroten en kinderen leren om te luisteren en tolerant te zijn naar elkaars gedachten. Kinderen interpreteren vragen vaak veel breder dan van ze verwacht wordt. In de loop van tijd neemt deze vaardigheid af, aldus Ruud. “We willen kinderen trainen om dit een onderdeel te laten blijven van het denken.”

Met hun idee konden ze op hun oude basisschool aan de slag. Door bovendien het schoolbestuur te overtuigen, mochten ze een workshop geven op een studiedag van de scholengemeenschap. Hun enthousiasme verspreidde zich snel en zo gaven ze bijna in één klap filosofeerlessen op zestien scholen.

Ruud en Kilian zijn door hun achtergrond goed in staat om te onderzoeken waar scholen en besturen behoefte aan hebben en wat de problematiek is waarbij zij kunnen aansluiten. Kortom: zij weten goed wat het gat in de markt is waarin zij kunnen springen: “We proberen goed te luisteren naar de échte vraag van scholen. Scholen zijn bijvoorbeeld niet per se op zoek naar filosofie, maar zijn op zoek naar een manier om invulling te geven aan onderwijs vanuit de gedachten van de 21e-eeuwse vaardigheden. In onze workshop gaan we dan ook dieper in op de koppeling tussen filosofie en dit onderwijsmodel.” Ze maken bovendien goed gebruik van hun netwerk. De moeder van Kilian is profileringsexpert en een goede vriend is grafisch vormgever. Die komen bij de uitvoering van hun plan om filosoferen met kinderen op alle scholen van Nederland te geven goed van pas!

Dat deze kinderfilosofen groot kunnen denken blijkt uit hun idee een filosofisch spel te ontwikkelen voor alle basisscholen in Nederland. Gamificatie van het filosoferen zien zij als een goede manier om kinderen te laten filosoferen met elkaar. Aan de start en bij elke uitbreiding van het spel krijgen leerkrachten een workshop om te leren hoe ze met deze spellen aan de slag kunnen. Elke leerkracht kan binnen 45 minuten een les opstarten en afronden.

Met gamificatie willen de Kleine Grote Denkers het imago van filosofie af te stoffen. “Filosofie is voor iedereen en voor alle leeftijden, maar met name voor kinderen is het belangrijk dat zij al vroeg leren om ‘lenig te blijven’ in hun denken.” Daarom maken ze filosoferen met kinderen laagdrempelig en goed toepasbaar. Meer weten? www.kleinegrotedenkers.nl

Leuke les: Een paar hele leuke antwoorden zijn gekomen op de vraag ‘Kan je rijk zijn zonder geld?’ tijdens de les over Rijkdom & Geluk. Waar veel kinderen wijze antwoorden geven als ‘ja, rijk aan familie, vriendschap of gezondheid’, hebben een aantal andere kinderen toch net wat andere antwoorden gegeven. Zo gaf Elowijn uit groep 6 het antwoord op onze vraag: ‘Ja, want je kan bijvoorbeeld ook vindingrijk zijn!’. Rick uit groep 7 zei tegen ons: ‘Ja, als je Rijk heet bijvoorbeeld!’ (refererend naar een klasgenootje met die naam). Deze voorbeelden laten zien dat kinderen échte Kleine Grote Denkers zijn die vrij en creatief kunnen denken!

 

De vragenvulkaan

Shortlist Berrie Heesen Prijs 2019

Katrin Laureyssens studeerde Kunst- en Theaterwetenschappen en volgde de opleiding Filosoferen met Kinderen en Jongeren. Met haar organisatie de Denkkaravaan wil ze ruimte maken voor kinderen om te spelen met ideeën en verwondering. Ze geeft filosofische workshops in scholen, bibliotheken en op festivals.
De Vragenvulkaan is een doosje met 36 thema- en fotokaarten die jong en oud op een speelse manier aanzetten tot filosoferen. Dankzij de themakaarten duik je in verdiepende gesprekken, creatieve opdrachten en verrassende onderzoekjes over alledaagse dingen. Gebruik je de fotokaarten, dan ervaar je hoe leuk het is om te spelen met ideeën, vragen te stellen, te twijfelen, te verwonderen en te verbinden.

Katrin Laureyssens

Kiezen en delen

Shortlist Berrie Heesen Prijs 2019

Kiezen en delen: Een kleurrijk spel bedacht door Leonie van Wees, Mirjam Poolster en Caroline van Twillert. Het spel is een krachtig hulpmiddel voor ervaren en minder ervaren filosofische gespreksleiders. Dit spel bevat citaten van filosofen die uitsluitend de vijf wijsgerige domeinen bestrijken: epistemologie, ethiek, wijsgerige antropologie, cultuur en metafysica. Elk domein heeft een herkenbaar pictogram. Door de citaten krijgt het gesprek snel een diepgaand filosofisch gehalte. De illustraties laten kinderen op een speelse manier kennismaken met oude en moderne denkers.
Verschillende spelmogelijkheden:
(1) Dilemma spel
(2) Citaat van filosoof als stimulus voor filosofisch gesprek
(3) Citaat van filosoof als stimulus voor filosofische analyse

Leonie van Wees, Mirjam Poolster en Caroline van Twillert

De filosofische start

Shortlist Berrie Heesen Prijs 2019

Elke 1e dag van de maand heb ik de ‘De filosofische start’ voor ‘mijn’ jongeren. Het is in mijn ogen een geweldige start en gewoonte om jezelf verder te ontwikkelen. Het stelt de jongeren in staat om vertragend te gaan denken, echt even alleen naar jouw ‘binnenste’ te kijken en te luisteren waar alle antwoorden (al) zitten. Daarnaast is het bewezen dat het de tolerantie bevordert, de autonomie wordt versterkt en ze leren argumenteren. De tijd nemen om elke maand iets op te schrijven aan de hand van filosofische vragen helpt de jongeren bij zelfontwikkeling en kan hen zelfs helpen bij stress. Natuurlijk zorg ik er ook altijd voor dat het leuk, grappig en uitdagend is.

Esther Wokke

Denken met denkers – Aetzel Griffioen en Leonie van Wees

Shortlist Berrie Heesen Prijs 2019

Denken met Denkers: meedenken met de grote filosofen op de basisschool.

Socrates wordt aangeklaagd. De filosofiedocent biedt de leerlingen een gifgroen bruisdrankje aan. ‘Zou jij de gifbeker drinken?’
Lao Tse verdwaalt op de weg, maar niet op de Weg. ‘Moet je altijd de weg volgen?’
Hannah Arendt ziet met Martin en Emmanuel het nieuws over Joeri Gagarin. ‘Moeten we de aarde verlaten?’

In tien verhalen over een al dan niet fictief moment uit het leven van een filosoof prikkelen wij op licht absurdistische en interculturele wijze het denken op de basisschool. De denkers helpen ons op weg. De startvragen gaan over de leerlingen zelf. En in het gesprek komen alle denkrichtingen samen.

Aetzel Griffioen en Leonie van Wees

Database. Filosoferen op school – Judith Wagensveld

Shortlist Berrie Heesen Prijs 2019

“Eenvoudig een filosofisch gesprek voorbereiden, aansluitend bij wat er leeft op school en in de groep.” Dat is wat Judith Wagensveld leerkrachten biedt met de database gespreksmaterialen op www.filosoferenopschool.nl/database. Inmiddels bijna 400 items, die een handig uitgangspunt bieden voor een gesprek met kinderen, maar ook met het schoolteam of ouders. De database wordt steeds verrijkt door in te spelen op vragen van scholen en actuele thema’s. Met de Berrie Heesenprijs wil Judith het aanbod uitbreiden met grote denkers en klassieke filosofische vraagstukken.
Judith filosofeert, schrijft en illustreert in opdracht van scholen en culturele instellingen en op haar blog www.judithwagensveld.nl.”

Judith Wagensveld

Praattoppers

Recensie Praattoppers van Filosofiejuf Fabien van der Ham

Door Doortje van het online platform voor kinderopvang TOBE Kinderopvang

Vandaag geen recensie over een boek, maar iets anders… Werk jij ook met groepen?
Waarbij de communicatie misschien niet altijd even lekker loopt?
Snoeren ze elkaar de mond, zijn ze bezig met elkaar overtroeven, of is het cool om iemand ‘te dissen’?

Dan kan deze groep wel wat extra gespreksvaardigheden gebruiken.

Sinds enige tijd werk ik met Praattoppers van de Filosofiejuf en ik ben zo enthousiast dat ik dit graag met jullie wil delen!

Lees verder

Filosofisch Kidscafe ISVW

Het filosofisch kidscafé

Filosoferen is fun for life!

Kinderen hebben een grote ‘denkbehoefte’ en zij beleven doorgaans veel plezier aan het denken in een groep. Het filosofisch KidsCafé – volop denkruimte voor kinderen bij de ISVW. In januari 2018 zag een nieuw initiatief van de ISVW het levenslicht, namelijk een filosofisch café voor kinderen. Het ‘KidsCafé’ biedt de mogelijkheid aan kinderen tussen de 8 en 12 jaar oud om kennis te maken met filosoferen in de praktijk. In een filosofisch KidsCafé kunnen de deelnemers vanuit hun persoonlijke kijk op de wereld samen antwoorden proberen te vinden op de vragen waarover zij zich verwonderen.

In het KidsCafé zijn de gesprekken gericht op het beoefenen van filosofie, het is dus geen les over filosofie. De begeleider, de enige aanwezige volwassene, stimuleert de eigen inbreng van de deelnemers bij het vormgeven van de bijeenkomst. De naam KidsCafé verwijst dan ook naar de ongedwongen sfeer, zoals in een café . Ook het onderwerp of de vragen waarover het denkgesprek gevoerd wordt, worden gezamenlijk bepaald. De deelnemers vormen dus met elkaar de ruimte waarbinnen zij samen op zoek gaan naar antwoorden.

De KidsCafés vinden in de regel elke derde zondag van de maand plaats bij de ISVW in Leusden, van 15:00 tot 17:00 uur. Tijdens de pauze van een half uur spelen de kinderen buiten op het prachtige landgoed.

Kijk voor meer informatie op de site van het ISVW (ga naar ‘winkel’en zoek onder ‘activiteiten’).